Բոսնիական էլեկտրոնային պարբերականներից Globalx-ը մեծ հոդված է հրապարակել, որտեղ անդրադարձել է երիտթուրքերի և նրանց առաջնորդների, այդ թվում՝ Աթաթուրքի հրեական արմատներին: Հոդվածի հեղինակները որոշել են, չվիրավորելով հայերին, դիպչել բալկանյան մահմեդականների զգացմունքներին, որոնք Թուրքիայի կողմնակիցն են:
«XVII դարի կաբալիստ Ցվի Շաբթայն իրեն մարգարե էր կոչում, բայց երբ պարզվեց, որ նրա պնդումները կեղծ են, իսլամ ընդունեց, որպեսզի խուսափի Մեհմեդ IV սուլթանի սահմանած մահապատժից: Դրանից հետո բազմաթիվ հրեաներ մահմեդականություն ընդունեցին՝ դյոնմե անունը վերցնելով:
Իշխանության գալը
Բազմաթիվ դյոնմե հրեաներ, ուղղափառ հրեաների հետ միասին, Սալոնիկում խոշոր վաճառականներ և քաղաքական գործիչներ դարձան: Ամենից ազդեցիկներն այստեղ գաղտնի երիթուրքական շարժում ստեղծեցին, որը հայտնի է նաև որպես «Միասնություն և առաջադիմություն»: Աշխարհիկ այս շարժումը 1908 թվականին գահընկեց արեց օսմանյան սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ին և Առաջին աշխարհամարտից հետո Թուրքական Հանրապետություն հռչակեց: Նրանք սկսեցին մահմեդական ինքնությունից Թուրքիայի հրաժարում քարոզել: Նրանց ղեկավարը՝ Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքը, դյոնմե էր, և բազմաթիվ պատմաբաններ նրան ռաբբի Շաբթայի հետնորդ են համարում:
Երիտթուրքերն Աբդուլ Համիդին բռնակալ հռչակեցին, չնայած նրա միակ հանցանքն այն էր, որ սիոնիզմի հիմնադիր Թեոդոր Գերցլին մերժեց դյոնմեների հետ միասին ղեկավարել Երուսաղեմը: Սուլթանը հայտարարեց. «Չեմ կարող այդ հողից ոչ մի թիզ տալ, քանի որ իմը չէ: Մահմեդական ժողովուրդներն արյունալի պատերազմ են մղել այդ հողի համար: Եթե երբևէ իսլամական խալիֆայությունը ոչնչացվի, այդ ժամանակ Պաղեստինը կարող են անվճար վերցնել: Բայց քանի դեռ ես ողջ եմ, ավելի շուտ ինքս ինձ սրով կսպանեմ, քան Պաղեստինը նվաճված կտեսնեմ»:
1908 թվականին Աթաթուրքի և երիտթուրքերի կողմից գահընկեց անելուց հետո Աբդուլ Համիդին ուղարկեցին Սալոնիկի բանտ, և վախճանվեց 1918 թվականին, Կոստանդնուպոլսում:
Սալոնիկում երիտթուրքերի կազմակերպության առաջնորդներից մեկը Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքն էր՝ Թուրքական Հանրապետության հիմնադիրը: Երբ 1913 թվականին Հունաստանն ինքնիշխանության հասավ, բազմաթիվ դյոնմեներ, տեսնելով, որ այլևս չեն կարող թաքցնել իրենց ծագումը, փոխադրվեցին Կոստանդնուպոլիս, մյուսները՝ Իզմիր, Բուրսա և Անկարա, որն Աթաթուրքը Թուրքիայի նոր մայրաքաղաք հռչակեց, և որտեղ սկսեցին հիմնվել թուրքական «Էրգենեկոն» կազմակերպության անդամները:
Ժամանակակից Թուրքիա. Սիոնիստական գաղտնի տերություն
Թուրքիայի կառավարությունը տասնամյակներ շարունակ արգելում էր Աթաթուրքի ծագման մասին որևէ հրապարակում անել: Բայց այդ մասին Թուրքիայի սահմաններից դուրս հրեա որոշ գրողներ հիշատակել են: Այսպես, ռաբբի Յոահիմ Պրինցը 1973 թվականին «Հրեայի գաղտնիքը» անվանումով գիրք է հրատարակել, որտեղ հայտարարել է, որ Աթաթուրքն ու նրա ֆինանսների նախագահ Ջավիդ բեյը դյոնմե են եղել:
Աթաթուրքը նաև Պաղեստինում հրեական պետության հիմնադիրներից է, որն առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սկսեց Եվրոպայում նացիստական գերակայությունը: Նա ամեն ինչ արեց, որպեսզի Իսրայելի հետ Թուրքիայի հարաբերությունները հնարավորինս լավ լինեն:
Պատմաբան Ահմեդ Ռևիկը, որը բանակում էր ծառայում, կարծում է, որ երիտթուրքերի շարժման նպատակը հայերին ոչնչացնելն է, քանի որ նրանց վերահսկողության տակ են Թուրքիայում նավթի կարևոր հանքերը: Այդպես էլ 1915 թվականին սկսվել է Հայոց ցեղասպանությունը: Այն իրականացրել են հենց հրեա դյոնմեները, սակայն աշխարհին հայտնի է որպես թուրքերի կողմից հայերի ցեղասպանություն: Աթաթուրքի անմիջական ղեկավարությամբ երիտթուրքերը հույն բնակչությանն արտաքսեցին թուրքական քաղաքներից, և փորձեցին իրականացնել ևս մեկ Ցեղասպանության՝ նույնպես քրիստոնյա ասորիների: Այս ցեղասպանությունների կազմակերպիչը Թալեաթն էր: Վենեսուելացի վարձկան Ռաֆայել դե Նոհալես Մենդեսը, որը նույնպես ծառայում էր օսմանական բանակում, իր գրառումներում Թալեաթին կոչել է «Սալոնիկից հրեա»: Թալեաթին 1921 թվականին սպանեց հայ երիտասարդ, որի ընտանիքը սպանվել է Հայոց ցեղասպանության ժամանակ: